دیمانەیەکی تایبەتدا لەگەڵ “ئەربیل لایف” پەردە لەسەر کۆمەڵێک زانیاری مێژوویی و
کۆمەڵایەتی سەردەمی باوکی لادەدات. لێرەدا گرنگترین خاڵەکانی قسەکانی لە شێوەی
هەواڵێکی گێڕانەوەدا دەخەینە ڕوو:
پلە مارسێل؛ کچە کوردەکەی خاوەن ناوە فەڕەنسییەکە و مێژووی خوێندن لە دەشتی هەولێر
پلە مارسێل، کە لە ساڵی ١٩٣٦ لەدایکبووە، وەک شایەتحاڵێکی زیندووی مێژوو باس لە
گۆڕانکارییە گرنگەکانی دەشتی هەولێر و گوندی “عەلا” دەکات. مارسێل کە ناوی کچە
کوردێکی دەشتی هەولێرە، چیرۆکی ناوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردانێکی باوکی (عەزیز ئاغا)
بۆ فەڕەنسا، کە لەوێ هاوڕێیەکی نزیکی هەبووە بەناوی “مارسێل” و بەو هۆیەوە ئەو
ناوەی لە کچەکەی ناوە.
شۆڕشی خوێندن لە عەلا پلە مارسێل باس لەوە دەکات کە باوکی لە ساڵی ١٩٣٤دا
قوتابخانەیەکی بەناوی “عەزیزیە” لە گوندی عەلا دامەزراندووە. ئەو دەگێڕێتەوە کە
سەرەتا خەڵکی گوندەکە ڕازی نەبوون منداڵەکانیان بنێرن بۆ خوێندن، چونکە دەیانویست
لە کشتوکاڵدا هاوکارییان بکەن، بەڵام عەزیز ئاغا بە زۆرەملێ و هەڕەشەی دەرکردن لە
گوند، خەڵکەکەی ناچار کردووە منداڵەکانیان بنێرنە قوتابخانە. ئەم بڕیارە بووە هۆی
ئەوەی نەوەی ئەو سەردەمە ببنە دکتۆر و ئەندازیار. عەزیز ئاغا نەک هەر قوتابخانەی
دروست کردووە، بەڵکو خەرجی خواردن و مانەوەی قوتابییەکانیشی لەسەر ئەستۆی خۆی
گرتووە.
ژیانی کۆمەڵایەتی و شکۆمەندی عەزیز ئاغا لە گێڕانەوەکانیدا، پلە مارسێل ئاماژە بەوە
دەکات کە باوکی کەسایەتییەکی مۆدێرن و لە هەمان کاتدا پارێزەری دابونەریت بووە. لە
بەغدا قات و ریباتی بەستووە، بەڵام لە گوند جلی کوردی پۆشیوە، هەرچەندە هەمیشە
ریباتی لەگەڵ جلی کوردیشدا بەکار هێناوە. عەزیز ئاغا یەکێک بووە لە یەکەمین ئەو
کەسانەی لە ناوچەکەدا ئۆتۆمبێلی هەبووە و تەنانەت بۆ کوڕەکانیشی کڕیوە.
میوانداری و سەخاوەت دیوەخانەکەی عەزیز ئاغا هەمیشە ئاوەدان بووە و تا درەنگانی شەو
لەگەڵ خەڵک و جوتیارەکاندا دانیشتووە. پلە مارسێل دەڵێت: “باوکم زۆر سەخی بوو، حەوت
گەلە مەڕی هەبوو و زۆر جار مەڕی سەردەبڕی و گۆشتی بەسەر ماڵەکانی گونددا دابەش
دەکرد، بۆ هەر ماڵێک کیلۆ و نیوێک گۆشت.”
ژن لەو سەردەمەدا سەبارەت بە ژیانی ژنان، پلە مارسێل ئاماژە بەوە دەکات کە لەو
سەردەمەدا ژنان نەدەچوونە سەر کار و کشتوکاڵ، بەڵکو تەنها لەناو ماڵدا کاریان دەکرد
و خزمەتی میوان و ماڵیان دەکرد.
ئەم گێڕانەوانەی پلە مارسێل، وێنەیەکی ڕوونی مێژووی کۆمەڵایەتی و پەروەردەیی ناوچەی
کەندێناوە و دەشتی هەولێرمان نیشان دەدات لە نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەمدا.
نووسینی: شڤان هەرکی